امروز موضوع فساد درافغانستان به یکی ازموضوعات داغ وقابل بحث تبدیل شده است. طوریکه مبارزه با فساد شعار های تبلیغاتی کاندیدان ریاست جمهوری بود. که هریک از کاندیدان ازپدیده فساد درافغانستان حرف وحدیث میکردند وگذشته ازاین رسانه های داخلی وخارجی هم از وجود فساد اداری، قاچاق مواد مخدر، رشوه واختلاس درافغانستان حرف میزنند. فساد به یک اژدهاي هفت سر تبدیل شده که برای برداشتن این پدیده ازافغانستان باید از هفت خوان گذشت. حال که آقای کرزی برنده ریاست جمهوری افغانستان گردیده است آیا میتواند درجریان پنج سال آینده فساد وموادمخدررا درافغانستان نابود کند؟ درحالیکه امروز فساد به یک موضوع پیچیده اجتماعی تبدیل گردیده است.

 شاید بسیارجالب باشد که ما از فرهنگ فساد درافغانستان صحبت کنیم، اما طوری که شاهد هستیم دامنه فساد به اندازۀ گسترش یافته، که حتا گفته می شود که پُست های دولتی خرید وفروش شده است، رشوه واختلاس به پیمانه وسیع آن وجود دارد. بناءً وقتی گفته می شود که فساد درادارات دولتی وغیر دولتی وجود دارد، باید این را هم باید گفت : کی ها دست به فساد می زنند؟ کارکنان پایین رتبه دولتی ویا آنانیکه درپست های بلند کارمی کنند. اما طوری که دیده وشنیده می شود  ورسانه ها از آن صحبت می کنند وسال گذشته هم رئیس جمهور به آن اشاره کرد، فساد درمقامات بلند پایه وجوددارد. حال که آقای کرزی مبارزه جدی با فساد را آغاز کرده وگفته می شود که درپنج سال آینده درکابینه آقای کرزی افراد فاسد وجود نخواهد داشت ودرمقامات بلند دولتی  افراد سالم به کار گذاشته خواهد شد. این خود مقدمه مبارزه با فساد شده می تواند که رئیس جمهورکرزی تصمیم جدی را گرفته است که وجود فساد را از افغانستان پاک کند.

 البته آن آدمی که وجدانی وانسانی برای مردم ودولت کارمی کند ومنافع عامه را نسبت به منافع شخصی خود ترجیح میدهد، فرقی نمی کند به کدام قوم یا سمت تعلق دارد. اگر این گونه افراد که امتحانش را به عنوان خدمت گذار داده است، این حق را هم دارد که درراس ادارات کار کند. وآن افرادی که به خاطر قدرت وشهرت مثل مگس رخ می شویند و وقتی به قدرت رسید تا می توانند شکم را ازمال دولت ویا از رشوت ... سیر می کنند نه تنها دردولت نباید جایی نداشته باشند بلکه شناسایی ومحاکمه هم شوند. تا به این گونه وجود فساد ازافغانستان پاک گردد.   

گذشته ازاین جامعه جهانی بارها ازوجود فساد اداری، مواد مخدر درافغانستان سخن گفته اند که دراین جا این سوال مطرح میشود که آیا جامعه جهانی خود چه اندازه به خاطر نابودی فساد ومواد مخدردرافغانستان تلاش کرده اند وچه نتیجه ای از تلاش های خود گرفته اند. چقدرهماهنگ با دولت ومردم افغانستان برای نابودی فساد ومواد مخدر کمربسته اند؟ درحالیکه وجود فساد درافغانستان نه تنها سبب بد نامی دولت افغانستان است بلکه سبب بدنامی جامعه جهانی نیز است. جامعه جهانی باید بداند، همان طوری که ایجاد کمیسیون اصلاحات اداری درنابودی فساد هیچ کمکی نکرد- بلکه مشکل را زیاد تر هم کرده است- با این امتحاناتی که اصلاحات اداری ازکارمندان میگیرند چند فیصد وجود فساد را درافغانستان کاهش داده اند؟ خارجی ها باید بدانند که  با روان کردن یک مشاور یا یک کارشناس اداری مشکل فساد اداری درافغانستان حل نمی شود. و یا با تعیین یک فرد به خواست خارجی ها مشکل فساد...  حل نخواهد شد.

بنابراین اگرآقای کرزی یک کابینه کاری وسالم تشکیل ندهد وافراد سالم چیزفهم درراس ادارات مقرر نگردد بازهم «همین آش است وهمین کاسه» البته این یک گپ غیر قابل باوراست که مردم افغانستان توانایی نابودی فساد اداری را درافغانستان ندارند! درحالیکه مردم افغانستان توانایی بیشتر ازآن را هم دارند مشروط براینکه دولت خود جدی ترین اقدام را برای نابودی فساد روی دست گیرد. چون شناسایی افراد فساد پیشه وظیفه دولت افغانستان است ودولت است که میتواند با استفاده از وسیله های ممکن، افراد فاسد را درادارات شناسایی کند. وبه جای آن افراد سالم را مقررسازد. این خود به نظر این راقم مهم ترین ومفید ترین نوع مبارزه با فساد بوده می تواند.

علاوه براین دولت آینده افغانستان باید افراد را براساس مصلحت درچوکی های بلند دولتی مقرر نه سازد. زیرا براساس مصلحت ها ممکن افرادی دریک مقام بلند پیشنهاد گردد  وتقررحاصل کند که به جای مشکل زدایی خود براساس روح قومی وسمتی عمل کرده ومشکل خلق نماید. بناءً دولت درتقرر افراد سالم نهایت بکوشد تا افراد براساس شایستگی ومهارت های اجتماعی شان به کا رگماشته شوند.